Emziren annelere beslenme önerileri.

Sütün kalitesini düşürmemek ve bebekte alerji riski oluşturmamak için annelerin emzirme döneminde beslenmelerine özen göstermeleri gerekir.

Emzirmenin  ne kadar önemli olduğunu artık her kadın biliyor. Anne süyü alan bebeklerin, almayanlara oranla kulak enfeksiyonu, mide  virüsleri ve alerji gibi hastalıklara yakalanma oranları daha düşük. Ayrıca anne sütü bebeğin ileri dönemde obezite riskini azaltıp, zekasına önemli katkıda bulunuyor. Aynı zamanda emziren annenin de meme ve  yumurtalık kanserine yakalanma,  depresyona girme riski daha düşük.

Tüm bu yararlarına rağmen, bazen anneler zaman yetersizliği veya meme ağrısı yüzünden süt vermek istemeyebiliyor. Hatta açık alanlarda çekinme/utanma/ayıplanma duyguları nedeniyle süt vermek yerine bebeği biberonla beslemek tercih ediliyor.

Bebeğini emziren annelerinse beslenmelerinde dikkat etmesi  gereken bazı noktalar var. Bebekler, anne sütüne karşı alerji geliştirmez. Ancak bazen annenin beslenmesiyle süte geçen maddeler, onları rahatsız edebilir. Bebekte aşırı ağlama, kusma,ishal, karında şişkinlik ve yanaklarda döküntüler gelişebilir. Eğer bir besin grubundan şüphelenirseniz,   bir hafta süreyle bu besinlerden kaçınmalısınız. Daha sonra az  miktarlarda alıp bebeğinizi  gözlemlemelisiniz.           

 

Dikkat edilmesi gereken gıdalar

Baharatlı yiyecekler: Aşırı  baharat kullanımı, bebeğinizi rahatsız edebilir, bu nedenle   kontrollü tüketmenizde fayda var. Eğer karın ağrısı, ishal veya kusma varsa bebeğinizin sindirim sisteminde hassasiyet yarattığı için  tercih etmemenizi öneririm.

Narenciyeler: Ananas, portakal, limon ve mandalinada bulunan asitle yüksek C vitamini, sindirim sisteminde rahatsızlığa, gazla şişkinliğe veya vücudunda   döküntüye sebep olabilir.

Bazı sebzeler: Sebzeler, annenin günlük beslenmesinde mutlaka yer almalı ancak gaz yapıcı etkileri bulunan brokoli, karnabahar, lahana ve salatalık dikkatli tüketilmeli. Bezelye de bu gruba dahil edilebilir. 

Süt Ürünleri : Eğer anne bolca süt ve süt ürünleri tüketiyorsa bebekte inek sütüne karşı alerji gelişebilir. Bu durumda karında şişlik, ya- naklarda döküntü ve ağrı oluşabilir. 

Kafein: Bebeğinizin rahat uyumasını istiyorsanız kafein alımınızı kontrol altına almalısınız. Günde bir fincan kahve yeterli. Yüksek miktardaki kafein, bebekte huzursuzluğa ve hırçınlığa sebep olabilir.

Alkol: Bu dönemde alkol almamanız en doğrusu. Ancak bir kadeh tüketebilir, bunu da emzirme sonrasına bırakabilirsiniz. Emzirmeden 3-4 saat önce alkol alımını kesmeniz de önemli.

Yer fıstığı: Bazı araştırmalarda, yer fıstığı tüketen annelerin bebeklerinde alerji geliştiği görüldü.

Doymuş ve trans yağlar: Doymuş ve trans yağ asitleri içeren yiyecekleri tüketmek, bebeğinizin beyin gelişimi için oldukça önemli omega-3 üretimini azaltabilir.

Pestisitler: Yediğimiz birçok besinin üzerinde bulunan tarım kalıntılarına denir. Bu nedenle  aldığınız besinleri  çok iyi yıkamanız veya tereddüt yaşıyorsanız yemeden önce kabuklarını soymanız gerekir.

 

DiYET YAPMAYIN

Hamilelik kilolarınızı hemen vermek istiyor olabilirsiniz ancak endişelenmenize gerek yok çünkü emzirme sırasında doğal olarak kilo vereceksiniz. İlk dört ayda her ay yaklaşık 500 gr.-1 kg. arası kilo vermek normal. Ayda iki kilodan daha fazla kilo kaybetmek, emziren anne için sakıncalı. Hamileliği 9-12 kg. alarak tamamlayan bir anne, ilk altı ayın sonunda dengeli beslenme ve etkin süt verme sonunda eski kilosuna kavuşabilir.

 

DENGELi BESLENiN

Emzirme döneminde normalkalori ihtiyacınıza ek olarak günde

300-500 kalori daha fazla beslenmek yeterli. Bu ihtiyacı; 1 su bardağı süt,

1 yumurta veya

1 köfte kadar et,

1 ince dilim ekmek ve 1 adet   meyveyle karşılayabilirsiniz.

 

BUNLARI iHMAL ETMEYiN

Kompleks karbonhidratlar: Enerji için tam tahıllar, meyve ve sebzeler tercih edilmeli. 

Sağlıklı yağlar: Tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri içeren somon, zeytinyağı, avokado, yağlı tohumlar emzirme dönemi için ideal yağlar.

Proteinler: Yağsız kırrmızı et, balık, tavuk, hindi, yumurta bebeği-nizin büyümesi için önem taşır.

Kalsiyum: Süt, peynir ve yoğurt kalsiyumun en iyi kaynaklarından.  2-3 porsiyon tüketmek yeterli.

Sebze ve meyveler: Havuç, patates, kavun, domates ve diğer sebzeyle meyveler önemli vitaminler, mineraller içerir.

Su: Her emzirme seansında bir bardak su için. Günde 2.5-3 litreye yakın sıvı almaya dikkat edin. Ayrıca bitki çayları, meyve suyu, ayran, komposto gibi sıvılar tüketin. Kompostoya şeker ilave etmeyin, meyvenin kendi şekeri yeterli.

Vitaminler: Hamilelikte   aldığınız multivitamin tabletine emzirmenin ilk aylarında da devam edin ancak aldığınız vitamine güvenerek günlük taze sebze ve meyve tüketiminizi azaltmayın. 

Tatilde gıda zehirlenmesine dikkat.

Bütün bir yıl heyecanla beklediğiniz tatil zamanlarının gıda zehirlenmesiyle adeta bir kabusa dönüşmemesi için bazı konulara dikkat etmeniz gerekir.

Farmasyon Eğitim ve Danışmanlık ekibinden Ecz. Ayşegül Kılıcel, gıda zehirlenmesinin genel belirtilerinin ishal ve kusma olduğunu, sıvı kaybına bağlı olarak bitkinlik, baş dönmesi ve kilo kaybı da gözlenebileceğini belirtti. Kılıcel, gıda zehirlenmelerinin özellikle yaz aylarında daha sık görüldüğünü söyleyerek dikkat edilmesi gerekenleri sıraladı.  

Heyecanla beklenen yaz tatili günlerinin çeşitli rahatsızlıklarla kötü geçebilecek olması ihtimali en büyük endişelerden biridir kuşkusuz. Bu dönemde karşımıza çıkabilecek rahatsızlıklardan biri de gıda zehirlenmeleri. Farmasyon Eğitim ve Danışmanlık ekibinden Ecz. Ayşegül Kılıcel, gıda zehirlenmelerinin, özellikle yaz aylarında meydana gelen, genellikle orta ve hafif düzeyli geçmekle birlikte, tedavi edilmezse ölümcül olabilen rahatsızlıklardan olduğunu söyledi. Temel nedeninin ise bakteriler, virüsler, parazitler veya toksinler ile kontamine olmuş su ve gıdaların tüketilmesi olduğunu vurguladı.

 

Farmasyon Eğitim ve Danışmanlık ekibinden Ecz. Ayşegül Kılıcel, gıda zehirlenmesinde genel belirtiler ve nedenlerle ilgili şu bilgileri verdi: “Gıda zehirlenmesinde genel belirtiler ishal ve kusmadır. Sıvı kaybına bağlı olarak bitkinlik, baş dönmesi ve kilo kaybı da gözlenebilir. Gıda zehirlenmesi şu nedenlerle meydana gelebilir:

 

•Apple-tab-span" style="white-space:pre"> Düzgün yıkanmamış yiyecekler

• Hijyenik şartlar altında hazırlanmayan gıdalar

• Son kullanma tarihi geçmiş süt ve süt ürünleri ile mayonez içeren gıdalar

• Buzdolabında saklanması gerekirken oda sıcaklığında saklanmış gıdalar

• Çiğ deniz mamulleri

• Kontamine olmuş su ve diğer içecekler”

 

Gıda zehirlenmesinin bireyin sağlık durumuna göre 30 dakika ile 72 saat arasında ortaya çıktığını söyleyen Kılıcel, aşağıdaki semptomların görülmesi halinde gıda zehirlenmesinden şüphelenilebileceğini belirtti:

 

• Kramp tarzında karın ağrısı

• İshal

• Ateş

• Baş ağrısı

• Mide bulantısı ve kusma

• Bitkinlik

 

Her hastalıkta olduğu gibi gıda zehirlenmelerinde de bireysel tercihlerle ilaç kullanılmaması gerektiğini söyleyen Farmasyon Eğitim ve Danışmanlık ekibinden Ecz. Ayşegül Kılıcel, gıda zehirlenmesi sonucunda meydana gelen kusma ve ishali engelleyecek ilaçların kullanılmaması ve diğer uygulamaların yapılmaması gerektiğini söyledi. Bunun yerine vücudun kaybettiği sıvı ve mineralleri yerine koymanın daha doğru olacağını belirtti.

 

Farmasyon Eğitim ve Danışmanlık ekibinden Ecz. Ayşegül Kılıcel, aşağıdaki durumlardan biri mevcut ise mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguladı:

 

• “Dışkıda kan

• Siyah dışkılama

• Gaz çıkarıldığı halde geçmeyen karın ağrısı

• 37.5’den daha yüksek ateş

• Seyahat sonrası gelişen ishal durumlarında mutlaka bir sağlık kuruluşuna müracaat edilmelidir.”

Konsantrasyon güçlüğü çeken gençlere B12 uyarısı

B12 eksikliği, konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık,bellek bozukluğu gibi şikayetlerle ortaya çıkıyor.

Ufuk Üniversitesi’nde bilişsel  bozuklukların tespite yönelik yapılan araştırma, gençlerdeki konsantrasyon  güçlüğü, unutkanlık, halsizlik gibi şikayetlerin B12 vitamini eksikliğinden  kaynaklandığını ortaya koydu.

Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi  Prof. Dr. Selda Demirtaş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bilinçsiz diyetler,  posalı ve sebze ağırlıklı beslenme tarzı ve bazı hastalıklardan korunmak için kırmızı et ve süt ürünlerinin az tüketilmesinin, B12’den fakir beslenmeye yol  açtığını belirtti.

 

B12 vitaminin, vücuttaki hücrelerin yenilenmesi ve enerji  metabolizmasıyla ilgili reaksiyonlarda ”olmazsa olmaz” bir önem taşıdığını  anlatan Demirtaş, B12’nin özellikle yaşlılarda hafıza problemlerinde  kullanıldığını ifade etti.

         

Sinsice artıyor

Eskiden ”yaşlılık hastalığı” bilinen demans ve alzheimerdan korunmak  için B12’in diğer B vitaminleriyle verildiğini anlatan Demirtaş, ”Böylece  yaşlılar, nörolojik ve bilişsel bozukluklardan korunmaya çalışılıyordu” dedi.

 

Genç ve orta yaş grubundakilere bu tür bir korunmanın sağlanmadığını  belirten Demirtaş, ”Unutkanlık yaşlılık şikayeti görüldüğü için gençler  açısından, böyle bir uyarıya gerek duyulmadı ve araştırmalar hep ileri yaş  grupları dikkate alınarak yapıldı” diye konuştu.

 

Demirtaş, gençler arasında özellikle konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık,  bellek bozukluğu gibi bilişsel yakınmalar ve halsizlik, uyuma isteği gibi genel yakınmaların giderek arttığına işaret ederek, şunları kaydetti:

 

”Psikoloji ana bilim dalıyla birlikte öğrencilerimize ve akademik  personele bilişsel bozuklukları değerlendirdirme testi uygulanarak, bu tür  şikayetleri olan kişilerin kandaki vitamin 12 düzeylerini eş zamanlı  karşılaştırdık. Yapılan değerlendirmeler sonucunda gençlerde B12 eksikliğinin çok  çarpıcı düzeylerde olduğunu gördük. Gençler arasında çok sesiz bir şekilde B12  eksikliği artıyor ve bu durum gençlerin bilişsel durumlarını tehdit ediyor. B12  eksikliğine bağlı konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık, bellek bozukluğu gibi  şikayetler ortaya çıkıyor”

         

Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlar dikkat etmeli

Yapılan çalışmanın sonrasında gençlere vitamin tedavisi uyguladıklarını  anlatan Demirtaş, tedavi sonrasında bu şikayetlerin büyük oranda ortadan  kalktığını ve gençlerin akademik performanslarının da arttığını kaydetti.

 

B12 eksikliğini özellikle genç kadınların doğurgan çağda olması nedeniyle  ayrı bir öneminin olduğunu belirten Demirtaş, onlardaki bu vitamin eksikliğinin  ileride bebeklerinde doğumsal anomalilerin görülmesine neden olabileceğini  belirterek, genç kadınların daha dikkatli olmalarını istedi.

         

Hangi gıdalar tüketilmeli?

Demirtaş, insan vücudunda üretilmeyip, yalnızca hayvansal gıdalardan  alınması zorunlu olan B12 vitamininin, bulunma yoğunluğu sırasına göre; balık  çeşitleri, sığır karaciğeri, sığır eti, süt ve süt ürünleri, yengeç, istakoz gibi  su ürünleri, yumurta ve tavukta bulunduğunu söyledi.